UIT HET ARCHIEF : OVERSPEL IN SCHELDEWINDEKE IN 1617

-

SCHELDEWINDEKE 

Uit het archief bisdom Mechelen 



In de Middeleeuwen en zelfs tot aan de Franse Revolutie kon je ook door de Kerk gestraft worden. Veel van die straffen ging om de christelijke moraal, zoals je Pasen niet houden (indien je die niet hield, kon je niet in gewijde grond begraven worden), maar ook veel van maatschappelijke orde, voornamelijk overspel of het openhouden van een ontuchthuis. Vanaf de Verlichting midden 18de eeuw verminderen de straffen zienderogen.


Een straf kon je oplopen na een procedure: eerst werd je geroepen bij de pastoor om tot inkeer te komen. Bij onwil of ontkennen, werd je doorverwezen naar de deken. Wanneer je ook daar bleef dwarsliggen of niet kwam opdagen, werd het dossier doorgestuurd naar het bisdom die oordeelde of moest gestraft worden. Veel zaken zijn dus plaatselijk met de pastoor geregeld.


Een voorbeeldje van Scheldewindeke uit het archief...
1617: Joannes M…, 60 jaar oud, van Scheldewindeke, wegens overspel met zijn schoonzuster, veroordeeld om op zondag in de processie mee op te stappen in zijn hemd, met een kaars van 2 ponden in de hand, daarna te offeren aan het Allerheiligste en voor het volk op beide knieën God om vergiffenis te vragen. 

Deze boete werd bij begenadiging omgezet in een kaars van 1 pond, een bedevaart naar Onze-Lieve-Vrouw te Halle en een boete van 10 pond groot.


Van een straf van de schoonzus is niks te vinden. Vermoedelijk trof ze een minnelijke schikking met de pastoor. (Willem Debeck)

Populaire posts van deze blog

BOOST-PAKETTEN VOOR OOSTERZEELSE STUDENTEN : OPRECHTE HULP ...?

-
Afbeelding
BOOSTPAKKETTEN VOOR OOSTERZEELSE STUDENTEN: OPRECHTE HULP OF TOCH VOORAL POLITIEKE STEUNT? Auteur : Herman De Knijf  Het hangt er natuurlijk vanaf hoe een lokale politieke partij haar goede bedoelingen verpakt. In Oosterzele heeft één politieke partij een origineel idee gelanceerd: een gratis "boost-pakket" voor studenten. Op het eerste gezicht een mooi gebaar. Een appel van een lokale fruitkweker, een energiereep, een drankje en nog wat kleine attenties. Wie kan daar nu tegen zijn? Wel... er was toch één klein detail. Om dat gratis pakket te ontvangen moest je je vooraf inschrijven. Met naam, adres en persoonlijke gegevens. Want het pakket werd netjes aan huis geleverd. Toeval? Uiteraard. Of misschien toch een heel efficiënte manier om een adressenbestand van toekomstige jonge kiezers aan te leggen. Je weet maar nooit wanneer een student plots stemgerechtigd én politiek interessant wordt. Als student stel je jezelf dan automatisch de vraag: heb ik vandaag vooral nood aan een...
Read more »

OM DE TWEE JAAR LATEN DE HARINGETERS HUN HARING LIGGEN OMDAT HEEL BALEGEM BRUIST !

-
Afbeelding
Bruisend Balegem 2026  de grootste gratis  "mini-Gentse Feesten"  Christ Meuleman is fier op zijn team BRUISERS  Balegem is op 15 AUGUSTUS 2026 volgens de inwoners eigenlijk het middelpunt van het universum. Bij kenners beter bekend als het dorp van de  "Haringeters" .  Om de twee jaar verandert het anders zo rustige dorp in een bruisende festivalgemeente. Op  15 augustus  zakt werkelijk iedereen af naar Balegem: de inwoners, de buren, de buren van de buren, verloren familieleden en mensen die gewoon de muziek horen en spontaan blijven hangen. Bruisend Balegem  is eigenlijk een beetje zoals de Gentse Feesten... maar dan zonder uren te zoeken naar een parkeerplaats, zonder ellenlange wandelingen en mét de kans dat je onderweg je buurman, je bakker en je oud-klasgenoot minstens drie keer tegenkomt. Wat staat er allemaal op het menu? Vijf podia  boordevol live muziek. Vlaamse toppers zoals  MAKSIM, Laura Lynn, Luc Steeno, Barbara Dex, ...
Read more »

Rechtstreekse contacten tussen raadsleden en gemeentepersoneel zijn onderwerp van "deontologische code"

-
Afbeelding
Waar ligt de “middenweg”…? In sommige Vlaamse gemeenten blijkt de kortste weg tussen een gemeenteraadslid en een ambtenaar tegenwoordig niet langer een telefoontje, maar een administratieve omleiding via de Algemeen Directeur. Rechtstreeks contact opnemen met gemeentepersoneel is verboden terrein. De aangepaste gemeentelijke deontologische code zet de deur op een kier, maar enkel via de officiële voordeur. Copyright Herman De Knijf - Zottegem Volgens een burgemeester is dat pure bescherming van het personeel: ambtenaren moeten niet in hun vrije tijd worden opgebeld alsof ze een helpdesk met permanentie zijn. De provinciegouverneur volgt die redenering en ziet geen schending van het informatierecht van de raadsleden. Een gemeenteraadslid heeft blijkbaar geen “rechtstreekse lijn” meer naar de dossierbeheerder - alsof het gemeentepersoneel plots onder een soort administratief getuigenbeschermingsprogramma valt. De oppositie van de bewuste gemeente, ziet dat anders. Zij vindt dat het Decre...
Read more »

OOSTERZELE : DE N42 HET ACHTSTE WERELDWONDER ...?

-
Afbeelding
DE WETTERSE STEENWEG N42   Het achtste wereldwonder? Auteur : Herman De Knijf  De N42 in Oosterzele is intussen een toeristische attractie geworden. Niet omdat ze zo mooi is, maar omdat je er elke ochtend voldoende tijd hebt om de vogeltjes te tellen, je boterham op te eten en een volledige podcast af te luisteren...zonder noemenswaardig van plaats te veranderen. Al bijna dertig jaar wordt er gestudeerd, gepland, hertekend, vernietigd, heropgestart, overlegd, geparticipeerd en opnieuw bestudeerd. De weg zelf? Die wacht geduldig mee. De Raad van State zei ooit: "Zo niet." De politiek antwoordde: "Dan beginnen we opnieuw." De automobilist dacht: "Ik sta nog altijd hier." Iedereen is het erover eens dat de N42 veiliger moet worden. Iedereen wil een betere doorstroming. Iedereen wil veilige fietspaden. Iedereen wil leefbaarheid . Alleen... niemand geraakt blijkbaar voorbij het kruispunt van de meningen. Ondertussen groeit de file elke dag vanzelf verder. Missc...
Read more »

BRUISEND BALEGEM 2026 MET VIJF PODIA EN NUL EXCUSES OM THUIS TE BLIJVEN...

-
Afbeelding
Bruisend Balegem 2026  waar de Gentse Feesten stiekem inspiratie komen opdoen… ALLES IS GRATIS (behalve eten en drinken...) Wie denkt dat de grootste feesten van Vlaanderen in Gent plaatsvinden, is duidelijk nog nooit op  Bruisend Balegem  geweest. Volgens de organisatoren zijn de Gentse Feesten eigenlijk gewoon een bescheiden repetitie van wat er om de twee jaar op  15 augustus (half-Oost voor de echte Balegemnaars)  gebeurt. En… wie zijn wij om hen tegen te spreken? In Balegem nemen ze feesten bloedserieus. Dat begint al bij het ontbijt. Geen zielige boterham met choco, maar een ontbijt waar de spekreepjes de eieren bijna van het bord duwen. En hoewel Balegemnaars al generaties lang als  'haringeters'  door het leven gaan, ligt er 's morgens opvallend géén haring op tafel. Die eet je namelijk enkele uren vóór het feest. Volgens oude Balegemse volkswijsheid is dat het beste medicijn tegen een kater. Wetenschappelijk bewezen? Niet echt. Balegems beweze...
Read more »

GEEN STANDBEELD MAAR "TRAGE WEGEN" ALS HERDENKING AAN TWEE BALEGEMSE VROEDVROUWEN...

-
Afbeelding
BALEGEMNAREN VERGEET UW VROEDVROUWEN NIET! Op 4 september 2026 krijgt Balegem er een nieuw monument bij. Een mooi initiatief, want het brengt hulde aan Flying Officer Maurice Renard, de oorlogsvlieger die tijdens de oorlogsjaren kon rekenen op de moed, menselijkheid en gastvrijheid van de Balegemse bevolking. Dat verhaal verdient zonder twijfel een plaats in ons collectief geheugen. Maar terwijl we terecht stilstaan bij een held uit de lucht, mogen we de heldinnen van de aarde niet vergeten.  Want zeg nu zelf: hoeveel Balegemnaren danken hun bestaan aan een piloot? En hoeveel aan een vroedvrouw? Generaties lang waren het Justina ("Stiene") Coppens (1857-1944) en Irène Van Grembergen (1884-1963) die door weer en wind, over modderige veldwegen, langs donkere kerkwegels en hobbelige kasseien trokken. Niet met een jeep, sirene of GPS, maar met een fiets, een petroleumlamp en een flinke portie moed. Wanneer ergens in Balegem of Scheldewindeke een vader zenuwachtig door het venster...
Read more »

HEEFT OOSTERZELE STRAKS ZES POLITIEKE PARTIJEN...?

-
Afbeelding
Oosterzele: vier partijen… of wordt het straks een politiek zesgangenmenu? Oosterzele telt zo’n 14.000 inwoners. En politiek gezien is het er alvast  niet saai . Momenteel zijn er vier actieve politieke partijen, al stonden er bij de verkiezingen van 2024 ook stemmen voor Vlaams Belang op het menu. De uitslag? ZorgSaam Oosterzele:  32,6% – 8 zetels # Pro9860:  27% – 7 zetels Voluit-Oosterzele :  22,1% – 5 zetels Groen Oosterzele:  14,3% – 3 zetels Vlaams Belang:  4,1% – 0 zetels (met een onvolledige lijst)  Noot : ZorgSaam is een coalitie van CD&V en N-VA   Op papier leek de winnaar dus duidelijk:  ZorgSaam Oosterzele  haalde de meeste stemmen én de meeste zetels. Maar… politiek is geen wielerwedstrijd waarbij de eerste over de meet automatisch de gele trui krijgt.  Door de gewijzigde kieswetgeving kon de winnaar geen coalitie vormen (binnen de wettelijke termijn van 14 dagen) en werd de  winnaar uiteindelijk de verlie...
Read more »

HET TRIESTE VERHAAL VAN DE BALEGEMSE GUILLOTINEMOLEN

-
Afbeelding
Het trieste verhaal van de GUILLOTINEMOLEN IN BALEGEM   De Guillotinemolen in Balegem wordt volgens sommigen aan zijn lot overgelaten. Volgens anderen wordt hij zó intens bestudeerd dat hij ondertussen meer vergaderingen heeft meegemaakt dan draaiuren. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens tussen een subsidiedossier en een architectenstudie. Tijdens een gemeenteraad probeerde oppositiepartij ZorgSaam, via raadslid  Pieter-Jan Keymeulen , te suggereren dat de restauratie stilgevallen was. Het gemeentebestuur antwoordde prompt dat dit absoluut niet klopt. Er werd namelijk al op 8 januari 2025 vergaderd. En niet zomaar vergaderd: met erfgoedcel Viersprong, gemeentelijke diensten én gespecialiseerde architecten. Er werden pistes besproken. Subsidies onderzocht. Alternatieven bekeken. Kortom: de molen draait misschien niet, maar de administratie wel. De Guillotinemolen zelf is een indrukwekkende stenen bergmolen uit 1798, uniek in Noord-Europa dankzij zijn steile, conische vorm. E...
Read more »

HET VERHAAL VAN DE OORLOGSPILOOT IN BALEGEM

-
Afbeelding
Het verhaal van een noodlanding van een oorlogspiloot in Balegem  Wie een standbeeld opricht, vertelt ook een verhaal. Een verhaal over wat belangrijk is, over wie herdacht moet worden en over wat een dorp zich wil herinneren. Maar wat als dat verhaal niet het hele verhaal is? In 1944, midden in de oorlog, kwam in Balegem een vliegtuig neer. De piloot overleefde de noodlanding. Volgens de verhalen die later van generatie op generatie werden doorverteld, waren het inwoners van het dorp die hem uit zijn benarde situatie haalden en ervoor zorgden dat hij medische verzorging kreeg. Het klinkt als een heldenverhaal. Een piloot die uit de lucht komt vallen en door gewone dorpsbewoners wordt gered. Een verhaal dat zich uitstekend leent voor een monument. Maar in Balegem bleef nog een ander verhaal bestaan. Een verhaal dat veel minder geschikt is voor een feestelijke onthulling. Sommige inwoners herinneren zich wat hun ouders of grootouders ooit vertelden. Over het pistool van de piloot. O...
Read more »