GEMAK WON HET VAN GEZELLIGHEID: VAN KORTE KETEN NAAR SUPERSNELLE KETEN...
UPDATE versie: 12 mei
Het gemeentelijk informatiemagazine van Oosterzele maakt deze maand ruim baan voor het thema “korte keten”.
Vier volle pagina’s krijgen we voorgeschoteld over… een zak bloem. Niet om pannenkoeken mee te bakken, maar om het gewicht ervan te raden en zo een mooie prijs te winnen.
Een gemeentelijke promotiecampagne voor lokale producten dus. Vroeger (de jaren zeventig) ging je naar de winkel voor een half brood, een liter melk en vooral een stevige portie dorpsnieuws. Je boodschappen verdwenen in bruine papieren zakken die al scheurden nog voor je thuis was.
Maar je kwam tevreden buiten:
met volle zakken én een hoofd vol nieuws.
Wie verloofd was.
Welke koe gekalfd had.
Wie ruzie had met de schoonfamilie.
En dat de buurman zijn dakwerker alweer “volgende week ging betalen”.
De dorpswinkel was eigenlijk Facebook avant la lettre.
Maar dan zonder reclame voor afslankthee en mét een glimlach van de winkelier(ster).
Vandaag zijn er mensen die hun boodschappen bestellen via een app. Geen roddels meer. Geen glimlach. Geen “en hoe is ’t met uw moeder?” Alleen een scanner die piept alsof ge iets gestolen hebt.
En de dorpswinkel zelf?
Die vecht dapper verder.
Tegen grootwarenhuizen waar je tegelijk bananen, een boormachine, een jacuzzi en een kerstboom kunt kopen. En tegen webshops die sneller aan uw deur staan dan uw eigen familie op een verjaardag....
Gemak won het van gezelligheid.
De korte keten werd vervangen door de supersnelle keten.
Toch is er hoop.
Hier en daar vinden dorpswinkels zichzelf opnieuw uit.
Winkel én ontmoetingsplaats tegelijk, sommigen in dorpskerken die een nieuwe bestemming kregen. Je koopt er patatten, drinkt een koffie en voor je het weet zit je mee in een discussie over de prijs van mazout of de kansen van AA Gent.
In Vlaanderen zie je hier en daar “verswinkels” verschijnen, waar lokaal fruit naast lokaal nieuws ligt. Waar ge een tas koffie kunt drinken tussen de confituur en de prei. En waar een babbeltje nog altijd gratis is, zonder klantenkaart, bonuspunten of een app die vraagt of ge uw ervaring wilt beoordelen.
Je moet toch toegeven dat: een tomaat beter smaakt als ze niet alleen uit de korte keten komt, maar ook vergezeld wordt van een lange babbel aan de kassa ( of niet…?)
En die korte keten groeit.
Steeds meer landbouwers verkopen rechtstreeks aan de consument. Via hoevewinkels, automaten, markten, webshops, voedselteams en zelfpluktuinen.De coronacrisis gaf die evolutie nog een stevige duw in de rug. Plots ontdekten veel Vlamingen dat wortelen niet in plastic bakjes geboren worden. Voor landbouwers biedt de korte keten voordelen: meer controle over hun prijs, meer waardering voor hun werk en minder tussenpersonen die allemaal een stukje van de taart willen. Voor consumenten betekent het verse producten, meer vertrouwen en de geruststelling dat de aardbei niet eerst drie landen heeft bezocht voor ze op hun bord belandt.
Maar het systeem heeft ook zijn problemen.
De regels verschillen van gemeente tot gemeente.De administratie is soms ingewikkelder dan een belastingbrief. En samenwerken blijkt juridisch vaak moeilijker dan een Belgische regeringsvorming.
Toch menen sommigen dat de korte keten toekomst heeft.
Andere landen investeren al volop in ondersteuning en kenniscentra (bv. steunpunt korte keten). Vlaanderen zou daar gerust een voorbeeld aan mogen nemen.
Alleen blijft de grote vraag:
gaat de doorsnee Vlaming werkelijk kiezen voor de gezellige dorpswinkel of landbouwwinkel (als die overeind blijft ) ? Of blijft hij liever rondrijden op de parking van een megastore waar ge voor drie euro korting eerst twintig minuten moet zoeken naar een winkelkar zonder slecht wiel?
Is de burger bereid om zijn verse groenten in het dorp te kopen? Of blijft gemak de koning en eindigen we allemaal in een winkel waar ge tegelijk paprika’s, fietsbatterijen en tuinmeubelen kunt afrekenen aan een zelfscan zonder één mens gezien te hebben?
Misschien zit de toekomst van de korte keten uiteindelijk niet alleen in lokale producten…maar gewoon in het terugvinden van iets wat we onderweg kwijtgeraakt zijn:”tijd voor een praatje”
Informatie uitgaande van de provincie Oost-Vlaanderen
Wedstrijd korte keten : PROVINCIES EN VLAM
In de Week van de Korte Keten lanceren de Vlaamse Provincies en VLAM een gezamenlijke korteketenwedstrijd. In Oost-Vlaanderen kan je deelnemen bij 150 verkooppunten. Je ontvangt bij aankoop ook een zakje zaad om thuis kruiden te zaaien.
De wedstrijd moet consumenten stimuleren om verschillende vormen van korte keten te verkennen en lokaal te kopen bij deze verkooppunten. Wie tot en met 31 mei bij de deelnemende verkooppunten aankoopt, maakt kans om een mooie lokale prijs te winnen.
Deelnemende producenten, prijzen en voorwaarden vind je via weekvandekorteketen/wedstrijd.
Faire boerenmarkt op 21 mei
In het teken van de World Fair Trade-dag (9 mei) en de Week van de Korte Keten organiseert de Provincie op donderdag 21 mei een gezellige faire boerenmarkt op het Paradeplein van het Provinciehuis in Gent. Tussen 11.30 en 14 uur kan je (h)eerlijk lekkers proeven en kopen. Iedereen is welkom.
Meer info vind je op de evenementpagina van de Faire boerenmarkt.
Wat is korte keten?
We spreken van korte keten als voeding via de kortste weg van bij de boer of producent op je bord terechtkomt. De voordelen van korte keten:
- Er is meer contact tussen consument en producent.
- Er is weinig transport nodig.
- De producent ontvangt een eerlijke prijs.
- De consument krijgt verse en kwaliteitsvolle producten recht van bij de boer.
- Verpakkingsafval wordt beperkt.
- Het is een stimulans voor de lokale economie.
Korte keten bestaat in veel vormen zoals hoevewinkels, boerenmarkten, hoeve-automaten, Buurderijen (Boeren & Buren), groentenabonnementen, zelfpluktuinen, Community Supported Agriculture (CSA)-initiatieven en webshops.
Lokale hoeve- en streekproducenten kan je vinden via lekkeroostvlaams.be of rechtvanbijdeboer.be.
De Week van de Korte Keten en de wedstrijd korte keten zijn initiatieven van de vijf Vlaamse Provincies in samenwerking met VLAM, de Vlaamse Overheid en het Steunpunt Korte Keten. Met deze acties willen ze de korte keten in Vlaanderen onder de aandacht te brengen.