HET KERKENPLAN VAN OOSTERZELE : KRIJGEN INWONERS NOG INSPRAAK ?
Een samenvatting van het geactualiseerde "Kerkenbeleidsplan"
van Oosterzele (2025)
Het geactualiseerde kerkenbeleidsplan van Oosterzele werd in 2025 goedgekeurd door zowel het bisdom Gent als de gemeenteraad. Het plan bouwt verder op het oorspronkelijke kerkenbeleidsplan van 2017 en houdt rekening met de ontwikkelingen binnen de nieuwe parochie Merelbeke-Oosterzele en het pastorale plan voor de periode 2025-2033.
Het plan heeft betrekking op vier parochiekerken: de Sint-Martinuskerk in Balegem, de Sint-Agathakerk in Landskouter, de Sint-Gangulfuskerk in Oosterzele en de Sint-Christoffelkerk in Scheldewindeke. De kerken van Anker, Moortsele en Gijzenzele maken geen deel meer uit van dit beleidsplan omdat zij verkocht zijn of reeds aan de eredienst werden onttrokken.
Uit de analyse blijkt dat alle vier de kerken een belangrijke erfgoed- en gemeenschapswaarde hebben. De gebouwen bevinden zich bovendien in een goede bouwkundige staat, al zijn er bij sommige kerken onderhoudswerken nodig. Naast hun religieuze functie worden de kerken vandaag al regelmatig gebruikt voor concerten, tentoonstellingen, culturele activiteiten, verenigingsleven en andere gemeenschapsgerichte initiatieven.
Het pastorale plan van de parochie stelt voor om de Sint-Gangulfuskerk in Oosterzele als hoofdkerk voor de eredienst te behouden. De kerken van Balegem en Landskouter worden daarin beschouwd als kerken met een mogelijke nevenbestemming of gemengd gebruik. Voor de Sint-Christoffelkerk in Scheldewindeke wil de parochie het gebruik de komende jaren evalueren alvorens eventuele verdere stappen te overwegen.
Het gemeentebestuur kijkt echter anders naar de toekomst van sommige kerkgebouwen. Volgens de gemeente biedt de Sint-Christoffelkerk in Scheldewindeke verschillende voordelen als hoofdkerk: ze is ruim, centraal gelegen, goed bereikbaar, beschikt over voldoende parkeergelegenheid en is bovendien beschermd als monument. De gemeente ziet daarom meer mogelijkheden om op langere termijn een herbestemmingstraject voor de Sint-Gangulfuskerk in Oosterzele te onderzoeken, aangezien die kerk niet beschermd is en meer flexibiliteit biedt voor een nieuwe invulling.
Omdat de kerkelijke en burgerlijke visies momenteel niet volledig overeenstemmen, werd beslist om voorlopig de uitgangspunten van het kerkenbeleidsplan van 2017 te behouden. In de periode 2025-2026 zullen gemeente, centraal kerkbestuur en kerkfabrieken verder overleg voeren om tot een gedragen toekomstvisie te komen voor elke kerk. Op basis van die gesprekken zal een definitieve visie worden uitgewerkt voor de periode 2026-2031.
Het beleidsplan erkent tegelijk dat het kerkelijk landschap sterk verandert. Het aantal kerkgangers neemt af, er zijn minder priesters beschikbaar en de financiële en maatschappelijke uitdagingen voor kerkgebouwen worden groter. Daarom wordt verwacht dat in de toekomst meer aandacht zal gaan naar multifunctioneel gebruik, nevenbestemmingen of – waar nodig – herbestemmingen.
Wanneer voor een kerk een neven- of herbestemming wordt overwogen, wil de gemeente een participatief traject opzetten waarbij inwoners, verenigingen, kerkelijke verantwoordelijken en andere betrokkenen mee kunnen nadenken over een nieuwe invulling. Daarbij blijft het uitgangspunt dat de kerken hun rol als herkenningspunt en ontmoetingsplaats in het dorp zoveel mogelijk behouden. Nieuwe functies moeten respectvol omgaan met de erfgoedwaarde en de religieuze betekenis van de gebouwen.
De belangrijkste conclusie van het kerkenbeleidsplan is dan ook dat er vandaag nog geen definitieve beslissingen worden genomen over sluitingen of herbestemmingen. De huidige situatie blijft behouden, terwijl in de komende jaren verder wordt gewerkt aan een breed gedragen toekomstvisie voor de parochiekerken van Oosterzele.
Kerkenbeleidsplan Oosterzele – Actualisatie 2025
Doel van het plan
Het geactualiseerde kerkenbeleidsplan (2025) bepaalt de toekomstvisie voor de katholieke kerken in Oosterzele. Het werd opgesteld door de gemeente, het Centraal Kerkbestuur en de kerkfabrieken, en houdt rekening met het pastorale plan 2025-2033 van de parochie Merelbeke-Oosterzele.
Het plan behandelt vier kerken:
- Sint-Martinuskerk (Balegem)
- Sint-Agathakerk (Landskouter)
- Sint-Gangulfuskerk (Oosterzele)
- Sint-Christoffelkerk (Scheldewindeke)
De kerken van Anker, Moortsele en Gijzenzele maken geen deel meer uit van het plan omdat ze verkocht zijn of reeds aan de eredienst werden onttrokken.
Huidige situatie per kerk
Sint-Gangulfuskerk (Oosterzele)
- Hoofdkerk van de parochie.
- Wekelijkse eucharistieviering op zondag.
- Centraal gelegen en goed bereikbaar.
- Goede bouwkundige staat.
- Niet beschermd als monument (enkel het orgel).
- Ruimte voor eventuele toekomstige opdeling of hergebruik.
Visie 2017 en voorlopig behouden in 2025: parochiekerk met valorisatie (concerten, activiteiten naast de eredienst).
Sint-Martinuskerk (Balegem)
- Nog actief gebruikt voor erediensten.
- Open kerk.
- Gebruikt voor concerten, tentoonstellingen en verenigingsactiviteiten.
- Goede bouwkundige staat, maar onderhoud aan dak en buitenschrijnwerk nodig.
- Niet beschermd als monument.
- Ruime mogelijkheden voor compartimentering of nevengebruik.
Visie: eredienst behouden, gecombineerd met verdere ontwikkeling van nevenbestemmingen.
Sint-Agathakerk (Landskouter)
- Beschermd monument.
- Momenteel nauwelijks nog gebruikt voor reguliere erediensten.
- Wel gebruikt voor dopen, uitvaarten, concerten en occasionele vieringen.
- Open kerk.
- Kleine oppervlakte en omringd door kerkhof, waardoor herbestemming moeilijker is.
Visie: behoud met mogelijke nevenbestemming, maar binnen de beperkingen van het beschermde erfgoed.
Sint-Christoffelkerk (Scheldewindeke)
- Beschermd monument met beschermd kerkhof.
- Nog gebruikt voor gebedsdiensten, uitvaarten, communies en bijzondere vieringen.
- Ruime kerk met veel parkeergelegenheid.
- Goede bouwkundige staat.
- Mogelijkheden voor compartimentering en gedeeld gebruik.
Visie 2017: eredienst met nevenbestemming.
Belangrijk discussiepunt
Er bestaat een verschil tussen de visie van de parochie en die van het gemeentebestuur:
Parochie (pastoraal plan 2025-2033)
- Oosterzele blijft hoofdkerk.
- Balegem en Landskouter krijgen nevenbestemming.
- Gebruik van Scheldewindeke wordt geëvalueerd; eventuele herbestemming op langere termijn.
Gemeente
De gemeente ziet juist meer argumenten om:
- Scheldewindeke als hoofdkerk te behouden.
- Voor Oosterzele op termijn een herbestemmingstraject te onderzoeken.
Argumenten hiervoor zijn onder meer:
- Meer parkeerplaatsen bij Scheldewindeke.
- Beschermde erfgoedstatus van Scheldewindeke.
- Meer mogelijkheden voor herbestemming van de niet-beschermde kerk van Oosterzele.
Beslissing voor 2025-2026
Omdat er geen consensus is bereikt, blijft voorlopig de visie uit het kerkenbeleidsplan van 2017 behouden.
Tijdens 2025-2026 zal een intensief overleg plaatsvinden tussen gemeente en kerkelijke instanties om een definitieve visie uit te werken voor de periode 2026-2031.
Verwachte evolutie
Het plan erkent:
- de daling van het aantal kerkgangers;
- het afnemende aantal priesters;
- de nood aan meer multifunctioneel gebruik van kerkgebouwen.
Bij eventuele neven- of herbestemmingen wil men:
- de gemeenschapsfunctie van de kerk behouden;
- respect tonen voor het erfgoed en de religieuze betekenis;
- inwoners actief betrekken via participatietrajecten.
Kernconclusie
Het kerkenbeleidsplan 2025 neemt geen definitieve beslissingen over sluitingen of herbestemmingen. Het bevestigt voorlopig de bestaande situatie, maar bereidt tegelijk een strategische keuze voor de periode 2026-2031 voor. Vooral de toekomstige rol van de kerken van Oosterzele en Scheldewindeke zal daarbij centraal staan. Balegem en Landskouter blijven kandidaten voor een grotere nevenbestemming naast hun religieuze functie.
Bron : diverse media en gemeente
Klik bovenaan op het pijltje links om naar de HOMEPAGE te gaan
