GEMEENTEN IN VLAANDEREN : 42,4% van de werkingssubsidies gaat naar de politiezones
Individuele hulpverlening door het OCMW
De beperking van de werkloosheid in de tijd zal naar verwachting leiden tot een toename van het aantal aanvragen voor een leefloon bij het OCMW. Lokale besturen houden daarom rekening met stijgende uitgaven. In vergelijking met de jaarrekening van 2024 voorzien gemeenten in 2026 ongeveer 194 miljoen euro extra, wat neerkomt op een stijging van 20%.
De rubriek individuele hulpverlening door het OCMW omvat zowel leeflonen als andere vormen van ondersteuning aan cliënten. De geraamde uitgaven nemen toe van 1,16 miljard euro in 2026 (waarvan 791 miljoen euro voor leeflonen) tot 1,24 miljard euro in 2031 (869 miljoen euro voor leeflonen). Dit betekent een stijging van 73 miljoen euro, of 6,2%.
Over de volledige periode 2026–2031 plannen gemeenten in totaal 7,2 miljard euro aan uitgaven, tegenover 4 miljard euro in de vorige bestuursperiode. Dat is een nominale stijging van 81% en een reële stijging van 45,9%. Hoewel deze toename aanzienlijk lijkt, moet ze genuanceerd worden: een deel van de stijging is te verklaren door eerdere onderschattingen in de ramingen voor de periode 2020–2025.
De cijfers voor 2026–2031 sluiten beter aan bij de meest recente jaarrekeningen. Zo stegen de uitgaven van 623 miljoen euro in 2020 naar 970 miljoen euro in 2024, een nominale toename van 56%. Ook in verhouding tot de totale exploitatie-uitgaven is er een lichte stijging: van 5,3% in 2020 naar 6,3% in 2024.
Werkingssubsidies van gemeenten
Hoewel de gemeente het centrale bestuur blijft, gebeurt een groot deel van de uitvoering via verzelfstandigde entiteiten en samenwerkingsverbanden. Het is daarom belangrijk dat gemeenten hun werking en het gebruik van subsidies goed opvolgen.
Voor 2026 ramen gemeenten hun werkingssubsidies op 3,4 miljard euro. Tegen 2031 stijgt dit bedrag tot 3,7 miljard euro. Deze subsidies vertegenwoordigen respectievelijk 19,7% en 19,9% van de exploitatie-uitgaven, en tussen 14,9% en 17,3% van de totale uitgaven.
In 2026 gaat 42,4% van de werkingssubsidies naar de politiezones, goed voor 1,4 miljard euro. Tegen 2031 stijgt dit aandeel tot 43,6%, of 1,6 miljard euro. De hulpverleningszones nemen de tweede plaats in en zijn goed voor 13,7% van alle werkingssubsidies over de volledige planningsperiode.
De overige subsidies worden als volgt verdeeld:
- instellingen zonder winstoogmerk: 9,3%
- intergemeentelijke samenwerkingsverbanden: 7,9%
- autonome gemeentebedrijven: 7,4%
- welzijnsverenigingen: 6,4%
- niet-financiële vennootschappen: 4,3%
- huishoudens: 3,1%
- extern verzelfstandigde agentschappen (privaat recht): 2%
- besturen van de eredienst: 1,2%
Bron : ABB
