OOSTERZELE WERKT AAN VRIJWILLIGERSKORPS
Gemeentelijke vrijwilligerskorpsen rukken op in Vlaanderen: “Niet iedereen hoeft Superman te zijn…”
Eind 2025 en begin 2026 is de uitrol van gemeentelijke vrijwilligerskorpsen in Vlaanderen in een stroomversnelling terechtgekomen. Wat enkele jaren geleden nog klonk als een proefproject voor enthousiaste buurtbewoners met een EHBO-koffertje, groeit vandaag uit tot een breed gedragen initiatief rond lokale crisisweerbaarheid.
De cijfers spreken voor zich: ondertussen hebben 158 van de 285 Vlaamse gemeenten een vrijwilligerskorps opgericht, zijn ze bezig met de opstart, of liggen de plannen klaar in de schuif van het gemeentehuis.
Ook de gemeente Oosterzele zet het onderwerp op de agenda van de gemeenteraad van 21 mei 2026. Daar wordt onder meer gevraagd om de burgemeester en de noodplanningscoördinator te machtigen om via een crisistool snel een hulpvraag te lanceren wanneer een noodsituatie dat vereist.
Wat is zo’n vrijwilligerskorps precies?
Het idee is eenvoudig: burgers helpen burgers, onder begeleiding van het lokaal bestuur en in samenwerking met professionele hulpdiensten. Vrijwilligers worden niet ingezet als brandweerman, soldaat of geheim agent met zonnebril, maar ondersteunen bij praktische en logistieke taken tijdens crisissen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- hulp bij evacuaties,
- opvang van inwoners,
- verspreiden van informatie in buurten,
- eenvoudige administratieve ondersteuning,
- logistieke hulp,
- of basis-EHBO.
Vrijwilligers krijgen hiervoor een basisopleiding, inclusief EHBO en inzicht in de zogenaamde “crisisketen”. Zo weet iedereen niet alleen wat te doen, maar vooral ook wat beter niét te doen. Want panikeren met een walkietalkie helpt doorgaans weinig.
Waarom komt dit initiatief er nu?
De Vlaamse overheid wil gemeenten en burgers beter voorbereiden op crisissituaties zoals:
- overstromingen,
- grootschalige stroomuitval,
- cyberaanvallen,
- pandemieën,
- of maatschappelijke ontwrichting door internationale conflicten.
De recente jaren hebben duidelijk gemaakt dat veiligheid niet langer uitsluitend een zaak is van politie, brandweer of defensie. Tijdens de coronacrisis, de wateroverlast en de energiecrisis bleek hoe belangrijk lokale solidariteit en burgerbetrokkenheid kunnen zijn.
Daarom zet Vlaanderen sterker in op:
- lokale weerbaarheid,
- zelfredzaamheid,
- en snellere samenwerking tussen burgers, gemeenten en hulpdiensten.
Het initiatief wordt ondersteund door Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits. Daarnaast begeleidt het Rode Kruis-Vlaanderen de gemeenten bij de vorming en organisatie van de korpsen.
Geen militaire brigade, wel georganiseerde burgerhulp
Belangrijk is dat deze vrijwilligerskorpsen geen militaire rol hebben. Het gaat om civiele ondersteuning: mensen uit de buurt die in noodsituaties kunnen bijspringen wanneer reguliere diensten overbelast raken.
Je kan het vergelijken met:
- georganiseerde buurtzorg,
- burgerwachten,
- of lokale rampenploegen.
Met andere woorden: eerder “buurtbewoner met gezond verstand” dan “Rambo met regenlaarzen”.
Nog niet overal enthousiasme
Hoewel de uitbreiding snel verloopt, is er nog geen volledige dekking in Vlaanderen. In ongeveer 127 gemeenten bestaan momenteel nog geen concrete plannen. Sommige lokale besturen staan sceptisch tegenover het idee of willen eerst bekijken hoe de bestaande projecten evolueren.
Toch lijkt de algemene tendens duidelijk: Vlaanderen wil lokaal crisisbeheer versterken en gemeenten zien steeds meer in dat extra helpende handen tijdens noodsituaties geen overbodige luxe zijn.
Samengevat
De Vlaamse overheid stimuleert gemeenten om burgergerichte vrijwilligerskorpsen op te richten die inzetbaar zijn tijdens crisissen en noodsituaties. De gemeente Oosterzele bekijkt momenteel hoe zij dit lokaal kunnen organiseren.
Het doel van een Oosterzeels "Vrijwilligerskorps"?
Niet om van inwoners superhelden te maken, maar wel om buurten weerbaarder, sneller georganiseerd en beter voorbereid te krijgen wanneer het echt nodig is.
Bron : Vlaanderen (be)
