EEN VERPLICHT MELDPUNT PER GEMEENTE VOOR KLOKKENLUIDERS
Op gemeentelijk niveau zijn lokale besturen wettelijk verplicht om een intern meldpunt en beschermingsmechanismen voor klokkenluiders te voorzien.
Daardoor kunnen personeelsleden en andere betrokkenen misstanden of vermoedelijke inbreuken veilig en vertrouwelijk melden, zonder vrees voor represailles.
De regelgeving beschermt klokkenluiders tegen benadeling, zoals ontslag, pesterijen, intimidatie of andere negatieve gevolgen naar aanleiding van een melding. Personen die een melder onder druk zetten of benadelen, kunnen hiervoor sancties oplopen.
In principe gebeurt een melding eerst via het interne meldkanaal van het lokaal bestuur. Dat kan via een vertrouwenspersoon, een integriteitscoördinator of een specifiek digitaal meldpunt. Wanneer een interne melding niet mogelijk of niet wenselijk is, bijvoorbeeld omdat de melder vreest voor represailles of meent dat de melding intern niet doeltreffend behandeld zal worden, kan ook rechtstreeks een beroep worden gedaan op een extern meldkanaal, zoals Audit Vlaanderen, de politie of de Federale Ombudsman. In uitzonderlijke situaties kan een melding zelfs openbaar worden gemaakt, bijvoorbeeld via de pers, wanneer er sprake is van een ernstig of dreigend gevaar of wanneer geen gepaste opvolging wordt gegeven aan eerdere meldingen.
Personeelsleden van gemeenten, OCMW’s, provincies, districten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, welzijnsverenigingen, autonome verzorgingsinstellingen, verzelfstandigde agentschappen, polders en wateringen en interlokale onderwijsverenigingen kunnen terecht bij het interne meldpunt van hun eigen bestuur. Andere personen met een werkrelatie tot het lokaal of provinciaal bestuur, zoals consultants, leveranciers of sollicitanten, kunnen gebruikmaken van het bevoegde externe meldkanaal. Hoewel het interne meldkanaal de voorkeur geniet, zijn personeelsleden niet verplicht eerst intern te melden voordat zij zich tot een extern meldpunt wenden.
Wat houdt de klokkenluidersregeling in?
BRON : VLAANDEREN (be)
Wie wordt beschermd?
De bescherming geldt niet alleen voor eigen personeelsleden en ambtenaren, maar ook voor andere personen die in een werkrelatie staan tot het lokaal bestuur, zoals:
- sollicitanten;
- freelancers;
- consultants;
- leveranciers;
- stagiairs;
- vrijwilligers;
- politieke mandatarissen.
Wat kan gemeld worden?
Het gaat om vermoedens van inbreuken op wet- en regelgeving, bijvoorbeeld:
- fraude;
- corruptie;
- belangenvermenging;
- schendingen van de integriteit;
- gevaren voor de volksgezondheid;
- milieumisdrijven.
Bescherming van de melder
Klokkenluiders worden beschermd tegen represailles, zoals:
- ontslag;
- pesterijen;
- intimidatie;
- negatieve evaluaties;
- andere vormen van benadeling.
Personen die melders onder druk zetten of benadelen, kunnen sancties oplopen.
Meldprocedures en meldkanalen
De regeling voorziet verschillende mogelijkheden om een melding te doen.
Interne melding
In eerste instantie gebeurt de melding bij het lokaal bestuur zelf. Dat kan via:
- een vertrouwenspersoon;
- een integriteitscoördinator;
- een specifiek intern meldpunt of digitaal meldkanaal.
Externe melding
Wanneer een interne melding niet mogelijk of niet wenselijk is, kan een melding gebeuren bij een bevoegde externe instantie, zoals:
- Audit Vlaanderen;
- de politie;
- Federale Ombudsman.
Dit kan onder meer wanneer:
- de melder meent dat de inbreuk intern niet doeltreffend behandeld zal worden;
- er een risico op represailles bestaat;
- er sprake is van een dreigend of ernstig gevaar.
De melder moet dit niet vooraf motiveren bij het externe meldkanaal. Wel geniet het interne meldkanaal in principe de voorkeur.
Openbaarmaking
In uitzonderlijke situaties kan een melding openbaar worden gemaakt, bijvoorbeeld via de pers. Dit is enkel toegestaan onder strikte voorwaarden, bijvoorbeeld wanneer:
- er acuut gevaar bestaat voor het algemeen belang;
- geen gepaste actie wordt ondernomen na een interne of externe melding.
Voor welke besturen geldt het interne meldpunt?
Personeelsleden van onderstaande lokale en provinciale besturen kunnen terecht bij het interne meldpunt van hun organisatie:
- gemeenten;
- OCMW’s;
- districten;
- provincies;
- intergemeentelijke samenwerkingsverbanden;
- welzijnsverenigingen;
- autonome verzorgingsinstellingen;
- verzelfstandigde agentschappen opgericht door een provincie of gemeente;
- polders en wateringen;
- interlokale onderwijsverenigingen.
Andere personen met een werkrelatie tot het lokaal of provinciaal bestuur, zoals consultants, leveranciers, sollicitanten of stagiairs, kunnen gebruikmaken van het bevoegde externe meldkanaal.
Bron : Vlaanderen(be)
Klik bovenaan op het pijltje links om naar de HOMEPAGE te gaan
