EEN DRIESTERRENHOTEL IN OOSTERZELE ...?
Een driesterrenhotel voor Oosterzele?
Stel je voor dat je een bij bent. Je zoekt een plek waar je rustig kunt wonen, voldoende voedsel vindt en vooral niet wordt opgegeten. Waar zou je dan graag verblijven? In een bijenhotel natuurlijk. En als het even kan: een driesterrenhotel.
Goed nieuws – al is het intussen misschien geen actueel nieuws meer – voor de bijen in Oosterzele. Onze gemeente heeft binnen het Vlaamse systeem van Bijenvriendelijke Gemeenten de hoogste erkenning: drie bijen.
Oosterzele zet onder meer in op een educatief bijenprogramma, een educatieve bijenhal en pesticidenvrij groenbeheer.Worden deze items in 2027 vervolgd...?
Maar wat betekent zo’n bijenvriendelijke gemeente nu precies?
Van één bij tot drie bijen
Vlaamse gemeenten kunnen één, twee of drie bijen verdienen voor hun inspanningen voor honingbijen, wilde bijen, hommels en andere bestuivers. De beoordeling gebeurt op basis van concrete acties en maatregelen.
Eén bij betekent dat een gemeente de eerste stappen zet. Er komen bijvoorbeeld bijenvriendelijke bloemen en planten, bijenhotels of sensibiliseringsacties voor inwoners.
Twee bijen betekent dat de gemeente een stap verder gaat. Denk aan ecologisch bermbeheer, minder of aangepast maaien, bloemenweides en het vermijden van pesticiden.
Drie bijen staan voor een meer structurele aanpak. Bijen krijgen dan niet alleen aandacht via enkele bloemenperken of een bijenhotel, maar maken deel uit van een breder groen- en natuurbeleid.
Met andere woorden: drie bijen betekent meer dan ergens een bijenhotel ophangen. Het gaat om een beleid dat gedurende meerdere jaren wordt volgehouden.
En Oosterzele? Die mag dus op de hoogste verdieping van het bijenhotel wonen.
Waarom zijn bijen zo belangrijk?
Bijen zijn kleine dieren met een gigantische job.
Wanneer een bij nectar en stuifmeel verzamelt, vliegt ze van bloem naar bloem. Daarbij neemt ze stuifmeel mee en brengt ze dat naar andere bloemen. Zo helpen bijen en andere bestuivers bij de voortplanting van heel wat planten.
Zonder bestuivers zou onze omgeving er dan ook behoorlijk anders uitzien.
Een bijenvriendelijke gemeente probeert daarom voldoende voedsel en nestgelegenheid te voorzien. Dat kan bijvoorbeeld door:
bloemenweides aan te leggen;
minder vaak of slimmer te maaien;
bomen en struiken met veel nectar en stuifmeel te planten;
pesticiden te vermijden;
nestplaatsen voor wilde bijen te voorzien;
inwoners en scholen bij het verhaal te betrekken.
Een stukje gras dat voor ons gewoon “lang gras” lijkt, kan voor een bij een restaurant met een uitgebreid menu zijn.
En dan komt er een indringer…
Alsof de bijen nog niet genoeg uitdagingen hebben, is er de voorbije jaren een opvallende nieuwkomer opgedoken: de Aziatische hoornaar.
De Aziatische hoornaar is een invasieve soort die zich in Vlaanderen heeft verspreid. Ze jaagt onder meer op honingbijen en andere insecten.
Voor een bijenvolk kan dat een ernstig probleem vormen. Hoornaars kunnen bijvoorbeeld in de buurt van een bijenkast blijven jagen op terugkerende bijen. Daardoor kunnen honingbijen minder gemakkelijk uitvliegen om voedsel te verzamelen.
Dat is vooral problematisch in de nazomer en herfst. Net dan moeten bijenvolken voldoende voedsel verzamelen om de winter door te komen.
Bij tegen hoornaar: David tegen Goliath?
De Aziatische hoornaar heeft nog een bijkomend voordeel: onze Europese honingbij is evolutionair niet goed aangepast aan deze relatief nieuwe vijand.
In Azië leeft bijvoorbeeld de Aziatische honingbij, die bepaalde verdedigingsstrategieën tegen hoornaars heeft ontwikkeld. Europese honingbijen beschikken daar veel minder over.
Een volwassen nest Aziatische hoornaars kan bovendien grote hoeveelheden insecten vangen. Die insecten worden gebruikt als voedsel voor de larven.
Het probleem is dus niet alleen dat één hoornaar één bij vangt. Het gaat vooral om de impact op het volledige bijenvolk.
Wanneer bijen voortdurend worden belaagd, kunnen ze minder voedsel verzamelen. Een verzwakt volk beschikt vervolgens over minder reserves om de winter door te komen.
Kunnen we de Aziatische hoornaar dan gewoon wegjagen?
Was het maar zo eenvoudig.
De Aziatische hoornaar is ondertussen zo sterk verspreid dat volledige uitroeiing in Vlaanderen niet realistisch wordt geacht. De aandacht gaat daarom steeds meer naar beheersing en schadebeperking.
Nesten opsporen en professioneel laten verwijderen kan helpen om de druk op bijen en andere insecten te verminderen. Daarbij werken imkers, burgers en gespecialiseerde diensten samen om nesten te signaleren en aan te pakken. Hoe kunnen we de impact op onze inheemse bestuivers zo klein mogelijk houden?
Terug naar ons driesterrenhotel
En zo komen we opnieuw bij Oosterzele terecht.
Een bijenvriendelijke gemeente zegt eigenlijk: als we willen dat bijen hier blijven wonen, moeten we ervoor zorgen dat er voldoende voedsel is, dat ze kunnen nestelen en dat ze zo weinig mogelijk gevaar lopen.
Een bloemrijke berm is dan een restaurant.
Een bijenhotel is een appartementencomplex.
Een educatieve bijenhal is een klaslokaal.
En een gemeente die haar groenbeheer aanpast? Dat is de hotelmanager.
Oosterzele heeft met drie bijen alvast de hoogste erkenning binnen het systeem van Bijenvriendelijke Gemeenten.
Maar de echte uitdaging begint misschien pas daarna.
Een driesterrenhotel krijgt zijn sterren immers niet omdat het één keer mooi is ingericht. Het moet blijven zorgen voor zijn gasten.
En dat geldt ook voor onze bijen.
De grote vraag voor Oosterzele
Kan de gemeente Oosterzele zijn driesterrenstatus blijvend waarmaken en ervoor zorgen dat bijen, hommels en andere bestuivers ook in de toekomst voldoende bloemen, voedsel en nestplaatsen vinden?
Misschien ligt het antwoord wel letterlijk in onze eigen tuin, straat, schoolomgeving of berm.
Want soms begint een groot natuurverhaal met iets heel kleins:
één bloem, één bij en één gemeente die zegt: “Hier ben je welkom.”
Klik bovenaan op het pijltje links om naar de HOMEPAGE te gaan
