CYBERVEILIGE GEMEENTEN : EEN ONDERZOEK DOOR AUDIT VLAANDEREN
Samenvatting onderzoek van
Audit Vlaanderen
"Cyberveilige gemeenten"
2023- 2025
Audit Vlaanderen onderzocht de cyberveiligheid bij lokale besturen en intercommunales. Het doel was na te gaan hoe goed hun IT-systemen beschermd zijn tegen cyberaanvallen en waar verbeteringen nodig zijn.
Belangrijkste vaststellingen
Aan het onderzoeksprogramma namen 77 lokale besturen en 12 intercommunales deel. Uit de uitgevoerde audits blijkt dat de cyberveiligheid op verschillende vlakken versterkt moet worden.
1. Kwetsbaarheden in IT-systemen
Bij alle onderzochte lokale besturen werden tijdens de veiligheidstesten kwetsbaarheden vastgesteld. Sommige daarvan hadden een hoog risico. Ook bij intercommunales werden belangrijke kwetsbaarheden gevonden. Dit toont aan dat de beveiliging van interne en externe IT-systemen voortdurende aandacht vraagt.
2. Zwakke wachtwoorden
Wachtwoorden blijven een belangrijk risico. Gemiddeld was ongeveer 30% van de onderzochte wachtwoorden bij lokale besturen zwak. Ook bij beheerdersaccounts werden zwakke wachtwoorden vastgesteld. Sterke wachtwoorden, multifactorauthenticatie en een degelijk toegangsbeheer zijn daarom essentieel.
3. Onvoldoende beveiligingsmaatregelen
Niet alle besturen passen de nodige beveiligingsmaatregelen voldoende toe. Het gaat onder meer om het tijdig bijwerken van IT-systemen, het beperken van de toegang tot beheerdersinterfaces en het beter beveiligen van netwerken. Een consequente toepassing van deze maatregelen kan het risico op cyberincidenten verkleinen.
4. Gebrek aan continuïteitsplannen
Een belangrijk aandachtspunt is de voorbereiding op ernstige incidenten. Bij 59% van de onderzochte lokale besturen en 67% van de intercommunales was geen bedrijfscontinuïteitsplan beschikbaar. Zo'n plan beschrijft hoe de organisatie haar dienstverlening kan voortzetten of herstellen na bijvoorbeeld een cyberaanval.
Aanbevelingen en conclusie
Lokale besturen moeten verder investeren in hun cyberveiligheid. Prioriteiten zijn het wegwerken van kwetsbaarheden, het versterken van wachtwoorden en toegangsbeheer, het tijdig uitvoeren van updates en het sensibiliseren van medewerkers. Daarnaast is het belangrijk om een bedrijfscontinuïteitsplan op te stellen, regelmatig te testen en de genomen maatregelen op te volgen.
De algemene conclusie is dat cyberveiligheid een blijvende verantwoordelijkheid is voor elk lokaal bestuur. Niet alleen preventie, maar ook een goede voorbereiding op incidenten is noodzakelijk om gegevens te beschermen en de dienstverlening aan burgers zo veel mogelijk te garanderen.
