DE BIERWAGENS EN DRUPPELKOTEN OP DE HOUTEMSE JAARMARKT 2026
DE HOUTEMSE JAARMARKT 2026
Alcoholreclame aan banden, maar wat met de bierwagens op de jaarmarkt?
Over lokale preventie, tradities en de kunst om gezondheid en gezelligheid met elkaar te verzoenen.
In verschillende Europese landen wordt alcoholmarketing steeds strenger gereguleerd. Ook in Nederland nemen gemeenten zoals Deventer, Groningen en Wageningen initiatieven om alcoholreclame uit de openbare ruimte te weren. In België gelden eveneens beperkingen, onder meer voor reclame in de omgeving van scholen en op sociale media. Verdere verstrenging van de regelgeving staat op de agenda.
Die evolutie is niet zonder reden. Alcoholgebruik brengt gezondheidsrisico’s met zich mee, ook bij relatief beperkte consumptie. Bij jongeren kan alcohol bovendien bijdragen aan geheugen- en leerproblemen, ongevallen, gewelddadig gedrag en mentale gezondheidsproblemen. Gezondheidswaarschuwingen en preventiecampagnes kunnen helpen om alcoholgebruik minder vanzelfsprekend te maken. Toch volstaan waarschuwingen alleen niet. Ook de beschikbaarheid van alcohol speelt een rol in het preventiebeleid. En precies daar ontstaat een interessante vraag voor lokale besturen: hoe verhouden de ambities op het vlak van gezondheid zich tot de organisatie van evenementen waar alcohol traditioneel een plaats inneemt?
Een voorbeeld vinden we in Sint-Lievens-Houtem.
De jaarlijkse vee- en paardenmarkt HOUTEM is een bijzonder evenement en erkend UNESCO-erfgoed. De markt brengt duizenden mensen samen en vormt een belangrijk moment voor het lokale verenigingsleven. Zoals bij veel Vlaamse evenementen maken ook drankstanden deel uit van de organisatie. Voor de jaarmarkt van 2026 voorziet de gemeente vier alcoholstanden voor lokale verenigingen: de bekende droppelkoten en bierwagens. De toewijzing van de druppelkoten gebeurt via loting en de uitbating ervan is gratis. Voor een bierwagen wordt een retributie van 15 procent op de bruto-ontvangsten gevraagd. De gemeente legt daarbij verschillende voorwaarden op. Uitbaters moeten minstens twee alcoholvrije dranken aanbieden, de verkoop van jenever is verboden en dranken moeten in herbruikbare bekers worden geserveerd. Ook de wettelijke leeftijdsgrenzen voor de verkoop en het aanbieden van alcohol blijven gelden (wie controleert?)
Dat zijn concrete maatregelen die getuigen van aandacht voor verantwoord schenken. Tegelijk roept de organisatie een bredere vraag op. Wanneer lokale en bovenlokale overheden inzetten op het terugdringen van alcoholgebruik, welke rol willen ze dan zelf spelen in het aanbieden van alcohol tijdens publieke evenementen?
Het is belangrijk om daarbij een onderscheid te maken tussen alcoholreclame en alcoholverkoop. Een verbod op reclame betekent niet automatisch dat alcohol ook niet meer verkocht mag worden. Toch zijn beide onderwerpen met elkaar verbonden: wie alcohol op grote publieke evenementen beschikbaar maakt, draagt mee bij aan de plaats die alcohol in onze sociale gewoonten inneemt.
Daar zit een zekere spanning. Enerzijds willen we alcoholgebruik minder vanzelfsprekend maken, zeker bij jongeren. Anderzijds blijven alcoholstanden op veel evenementen een vertrouwd onderdeel van de publieke ruimte. Dat hoeft niet noodzakelijk op tegenstrijdige intenties te wijzen. Tradities veranderen nu eenmaal niet van de ene dag op de andere, en lokale verenigingen zijn vaak afhankelijk van inkomsten uit evenementen. Maar net daarom verdient het onderwerp een open debat, zonder de organisatoren of de bezoekers met de vinger te wijzen.
Kan het ook anders?
Sint-Lievens-Houtem zou bij toekomstige edities kunnen onderzoeken of de ondersteuning van lokale verenigingen ook mogelijk is zonder alcoholverkoop in de openbare ruimte actief te organiseren. Alcoholvrije bieren, die inmiddels bij heel wat brouwerijen verkrijgbaar zijn, en andere aantrekkelijke alcoholvrije dranken kunnen daarbij een volwaardig alternatief vormen.
Dat hoeft geen pleidooi te zijn om de gezelligheid van de jaarmarkt te verminderen. Integendeel: de uitdaging bestaat erin de traditie en het sociale karakter van het evenement te behouden, terwijl gezondheid en preventie meer aandacht krijgen. Ook de inkomsten van verenigingen verdienen daarbij een plaats in de afweging.
Bovendien hoeft een lokaal alcoholbeleid niet uitsluitend uit verboden te bestaan. Het kan ook gaan om bewuste keuzes over het aanbod, de inrichting van evenementen en de manier waarop gemeenten hun voorbeeldfunctie invullen.
Misschien ligt daar een interessante opportuniteit voor Sint-Lievens-Houtem: een jaarmarkt waar traditie, ontmoeting en verenigingsleven centraal blijven staan, maar waar alcohol niet langer vanzelfsprekend deel uitmaakt van het aanbod in de openbare ruimte.
Want een goede jaarmarkt herken je uiteindelijk niet aan het aantal bierwagens of druppelkoten, maar aan de mensen die er samenkomen en aan de herinneringen die ze mee naar huis nemen.
En als dat voortaan ook kan met een alcoholvrij biertje in de hand, hoeft niemand daarvoor zijn tradities meteen bij het grofvuil te zetten.
Klik bovenaan op het pijltje links om naar de HOMEPAGE te gaan
